Van ve Kars'ta Dört Gün

Rota Van'da başlar, Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinden geçip Kars'ta biter. Van ve Kars'ın havalimanları olduğu için Van'a uçup Kars'tan dönmek mümkün. Bölge yüksek bir yayla: yazın bile akşamlar serin geçer, kışın kar ve buz yolları zorlaştırır. En rahat dönem geç ilkbahardan erken sonbahara kadar.

1. gün: Van merkez

Güne Van Müzesi ile başlayın. Müzenin 2011 depremlerinden sonra yapılan yeni binası Van Kalesi'nin güneyinde; sergide ağırlık Urartu eserlerinde, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinden parçalar da var. Kaleyi gezmeden önce burayı görmek, kalede neye baktığınızı anlatır. Bir buçuk saat ayırın.

Ardından Van Kalesi'ne çıkın. Urartu başkenti Tuşpa'nın kalesi, göl kıyısında yükselen uzun bir kaya kütlesinin üstünde. Çıkış basamaklı ve dik, tepede rüzgâr sert eser; iki saat ayırın. Kalenin güneyindeki düzlükte Eski Van şehri kalıntıları uzanır: yıkık mahallelerin arasında ayakta kalmış birkaç cami ve türbe var.

2. gün: Çavuştepe, Hoşap ve Akdamar

Sabah güneydoğuya, Başkale yönüne gidin. Çavuştepe, bir sırt boyunca uzanan Urartu kalesi; temel duvarları, tapınak kalıntısı ve çivi yazılı taşlar açıkta görülür. Bir saat yeter. Aynı yol üzerinde biraz ileride Hoşap Kalesi var: 17. yüzyılda bir kayalığın üstüne kurulmuş, aşağıdaki köprüyle birlikte görülen bir kale. Çıkış yokuşu kısa ama dik.

Öğleden sonra Van'dan geçip Gevaş yönüne gidin. Akdamar Adası'na iskeleden kalkan teknelerle geçilir; adadaki 10. yüzyıl kilisesinin dış cephesi taş kabartmalarla kaplı. Adada bir, bir buçuk saat geçirirsiniz. Tekne seferleri havaya bağlıdır; rüzgârlı günlerde aksayabilir.

3. gün: Doğubayazıt üzerinden Kars'a

Bu gün yolda geçer. Van'dan kuzeye, Doğubayazıt'a karayoluyla birkaç saat sürülür. Şehrin üstündeki yamaçta, Ağrı Dağı'na bakan İshak Paşa Sarayı 18. yüzyıldan kalma bir saray; avlular, harem bölümü ve cami ile birlikte gezmek iki saat alır. Ardından yine birkaç saatlik bir yolla Kars'a geçin. Akşam Kars'ta, Rus döneminden kalan taş binaların olduğu merkezde yürüyebilirsiniz.

4. gün: Ani ve Kars müzeleri

Sabah erken Ani örenyerine gidin. Ortaçağ Ani kenti, Ermenistan sınırındaki Arpaçay vadisinin kenarında, çok geniş ve açık bir alana yayılır. Kiliseler, cami ve surlar arasında yürümek en az üç saat alır; gölge yok, rüzgâr çoğu zaman sert eser. Rüzgârlık, şapka ve su alın, sağlam ayakkabı giyin. Alan sınır bölgesinde olduğu için yanınızda kimlik bulundurun.

Kars'a dönünce Kars Müzesi'nde arkeoloji ve etnografya salonlarına bir saat ayırın. Sonra şehrin üstündeki Kars Kalesi'ne çıkın; eski şehir ve Kars Çayı yukarıdan iyi görünür. Günü Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi ile bitirin. Şehirdeki eski tabyalardan birinin içine kurulan müze, Kafkas Cephesi'ni ve Sarıkamış Harekâtı'nı canlandırmalarla anlatır.

Pratik notlar

• Bazı müzeler haftanın bir günü kapalı olabilir. Saatlere her müzenin kendi sayfasından bakın.
• Doğubayazıt ve Ani sınıra yakın; kimliğinizi yanınızdan ayırmayın.
• Kışın bu rotayı düşünüyorsanız yol durumunu önceden kontrol edin.
• Karadeniz'den gelecekseniz Trabzon ve Rize rotası, güneydoğu için Gaziantep, Şanlıurfa ve Mardin rotası iyi bir tamamlayıcı.