Metodoloji — Veriler Nasıl Toplanıyor ve Hesaplanıyor

Müze Gezgini'ndeki her bilgi açık bir kaynaktan gelir ve hangi kaynaktan geldiği bellidir. Aşağıda verinin nasıl toplandığını, hangi kurallarla süzüldüğünü ve nerede yanılabileceğini anlatıyoruz. Buradaki sayılar son veri güncellemesinden (22 Eylül 2026) otomatik olarak alınır.

Veri akışı

Veri beş katmandan geçer:

1. Wikidata. Türkiye'deki müzeler (Q33506 ve alt sınıfları) ile arkeolojik alan ve antik kent kayıtları. Bu adımda 909 müze ve 5.086 arkeolojik alan kaydı geldi.
2. OpenStreetMap. tourism=museum ve historic=archaeological_site etiketli öğeler; açılış saati, ücret ve erişilebilirlik etiketleri buradan okunur. OSM'den 784 müze ve 2.345 örenyeri öğesi geldi.
3. Wikimedia Commons. Fotoğraflar. Yalnız CC0, kamu malı, CC BY ve CC BY-SA lisanslı görseller kullanılır. Kapak görseli önce Wikidata'daki görsel (P18) alanından, yoksa Vikipedi maddesinin sayfa görselinden, o da yoksa Commons kategorisinden seçilir. 1.801 kaydın kapak görseli, 304 kaydın galerisi var; toplam 3.412 fotoğraf.
4. Vikipedi. Maddenin giriş paragrafı, CC BY-SA lisansıyla ve kaynak gösterilerek. 1.791 kayıtta Türkçe, 1.652 kayıtta İngilizce açıklama var; 30 kayıtta kendi yazdığımız metin bulunuyor.
5. Elle düzeltme katmanı. Otomatik verideki hataları düzelttiğimiz, eksikleri tamamladığımız küçük bir dosya. Her güncellemede en son uygulanır.

Lisansların ve kaynakların tam listesi Kaynaklar sayfasında.

Eşleştirme

Aynı müze Wikidata'da ve OSM'de ayrı kayıtlar olarak durur; ikisini birleştirmek gerekir. Önce OSM öğesindeki wikidata etiketine bakılır; 1.224 kayıt bu yolla eşleşti. Etiket yoksa ad benzerliği en az 0,8 olan ve en fazla 300 metre uzaktaki kayıt aranır; 625 kayıt böyle eşleşti. Hiçbir Wikidata kaydıyla eşleşmeyen 1.254 OSM öğesi ayrı kayıt olarak eklendi. Birleşen kayıtlarda ad, tür ve görsel Wikidata'dan; saat, ücret ve erişim bilgisi OSM'den alınır.

Örenyerleri nasıl seçildi

Wikidata'da Türkiye'deki binlerce höyük ve tümülüs kayıtlıdır; çoğunun adı, fotoğrafı ya da ziyaret edilebilir bir yanı yok. Her birine sayfa açmak işe yaramaz sayfalar üretirdi. Bu yüzden bir arkeolojik alan ancak şu koşullardan biri sağlanırsa alınır: Wikidata'da fotoğrafı ya da Türkçe veya İngilizce Vikipedi maddesi varsa, OSM'de gezilecek yer, ücret ya da saat etiketi varsa, ya da elle eklendiyse. Bu kuralla 4.065 kayıt elendi. Kaynaklarda kapanmış olarak işaretli 8 kayıt da çıkarıldı.

İl ve ilçe

Bir kaydın hangi ile ait olduğu, koordinatının OpenStreetMap il sınırlarından hangisinin içine düştüğüne bakılarak belirlenir. İlçe bilgisi Wikidata'dan gelir. Haritadaki il sınırları Natural Earth verisiyle çizilir.

"Şu an açık" nasıl hesaplanıyor

Açık rozeti OSM'deki opening_hours etiketinden, tarayıcınızda opening_hours.js kütüphanesiyle hesaplanır. Siz nerede olursanız olun hesap İstanbul saatine göre yapılır. Resmî ve dinî bayramlar veride yok; bayram günlerinde rozet yanılabilir. 3.173 kaydın yalnız 186 tanesinde saat bilgisi var (79 tanesi her gün açık görünüyor). Saat bilgisi olmayan yerde rozet hiç gösterilmez. Saatleri elle girmiyor, tahmin de etmiyoruz.

Müzekart rozeti

Hangi müzede Müzekart geçtiğini gösteren tek, makinece okunabilir bir liste yok. Rozeti şu işaretlerden birine bakarak veriyoruz: Wikidata'da işleteni (P137) ya da sahibi (P127) Kültür ve Turizm Bakanlığı veya Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü olan yerler, resmî sitesi muze.gov.tr altında olan yerler, OSM'de işleteni Bakanlık olan yerler ve en çok ziyaret edilen yerler için yaptığımız elle kontrol. Bildiğimiz istisnaları müze sayfasında not olarak yazıyoruz. Bu yöntem eksik kalabilir; şu an 255 kayıt işaretli. Esas olan Bakanlığın resmî listesidir, Müzekart sayfasında da bunu hatırlatıyoruz.

Ücretsiz rozeti

Bir yer ancak OSM'de fee=no etiketi varsa ya da elle doğrulandıysa ücretsiz sayılır. fee=yes etiketli bir yere bu rozet hiçbir koşulda verilmez. Şu an 176 kayıt ücretsiz olarak işaretli. Erişilebilirlik bilgisi de aynı şekilde OSM etiketlerinden gelir (33 kayıt).

Fiyatlar

Fiyatlar çok sık değiştiği için genel olarak yazmıyoruz. Yalnız en çok ziyaret edilen yerlerde, resmî kaynaktan doğrulandıysa ve doğrulama tarihiyle birlikte gösteriyoruz. On iki aydan eski bir fiyat sitede otomatik olarak gizlenir.

İnce kayıtlar

Bazı kayıtlarda konumdan başka neredeyse hiçbir bilgi yok. Fotoğraf, açıklama, saat ve resmî site bilgisinin dördü de eksikse sayfa arama motorlarına kapalı tutulur (noindex); şu an 922 kayıt bu durumda. Sayfa sitede görünür, yalnız aramada öne çıkmaz. İngilizce sayfa ise ancak İngilizce adı ve İngilizce Vikipedi maddesi ya da kendi yazdığımız İngilizce metni varsa indekslenir.

Güncelleme

Veri yılda bir, her ocak ayında yenilenir. Son güncelleme: 22 Eylül 2026. Yeni veri bir öncekinden yüzde 10'dan fazla az kayıt içerirse güncelleme otomatik olarak durur ve eski veri korunur; bu, kaynaklardaki geçici bir arızanın siteden yüzlerce müzeyi silmesini önler.

Hata bildirme

Her müze sayfasındaki "Bilgi yanlış mı?" satırından ya da İletişim sayfasından yazabilirsiniz. Saat, konum ya da ücret gibi bilgileri doğrudan OpenStreetMap'te düzeltmek en hızlı yol: düzeltmeniz bir sonraki güncellemede bu siteye yansır, OSM verisini kullanan diğer uygulamalar da ondan yararlanır.